بارداری و دگرگونی های پوست


بارداری دوران فراز و نشیب های جسمی و روحی است . طی دوران بارداری بدن مادر با تغییرات هورمونی و متابولیک زیادی روبه روست . بدن ابتدا این تغییرات را تحمل می کند اما بعد از مدتی اثرات برهم خوردن تعادل هورمونی به صورت بثورات و تغییرات پوستی نمایان می شوند . به علت شرایط خاص روحی و روانی زنان باردار ، این تغییرات می توانند سبب بروز نگرانی هایی شوند که ممکن است مربوط به زیبایی ظاهری ، امکان عود در بارداری های بعدی ، اثرات بالقوه بر جنین یا مجموعه ای از آن باشد .

تیرگی پوست - ماسک بارداری

در دوران بارداری سلولها بسیار فعالند بویژه اینکه هورمونهای خاصی باعث تحریک سلول های رنگ ساز می شوند.
بدین ترتیب پوست نقاطی از بدن کمی تیره تر می شوند . در مجموع رنگ پوست تمام قسمتهای بدن نسبت به قبل از حاملگی تیره تر می شوند که البته در افراد سفید پوست چندان قابل توجه نیست ولی در افراد پوست تیره ، این تغییرات بسیار بیشتر از افراد سفید پوست به چشم می آید .

در این دوران باز هم به خاطر همان تغییرات  هورمونی لک هایی در بدن ایجاد می شود . این لک ها بیشتر روی پیشانی و گونه ها نمایان می شود که ناشی از حضور هورمون های محرک رنگ دانه ساز  و تاثیرات مضر نور خورشید است.

معمولا لک ها 6 ماه پس از وضع حمل بهبود پیدا می کند اما در برخی مواقع هیچ گاه خوب نمی شوند .

افرادی که به لک حاملگی مبتلا می شوند افراد مستعدی هستند که از نظر ژنتیکی تحت تاثیر هورمون های حاملگی و یا هورمون های ماهیانه  قرار می گیرند . این هورمون ها موجب تحریک سلول های رنگ ساز سلول های رنگ ساز ملانویست می شوند . همچنین اشعه فرابنفش موجود در نور خورشید به این تحریکات اضافه شده و رنگ سازی آن رابیشتر میکند.

 همچنین خانم ها به دلیل ازدیاد ایجاد ملانین (لک های تیره) مستعد لک های پوستی هستند ،و به دلیل افزایش ترشح هورمونها ، پوست برای ساختن سلول های ملانینی بیشتر تحریک می شود .چنین لک پوستی ملاسما یا لک دوران بارداری است که ماسک بارداری نیز نامیده می شود و ممکن است در 3 ماهه دوم تا سوم باداری ایجاد شود . این شرایط سبب ایجاد لکه های قهوه ای تیره روی گونه ها ، پیشانی و لب بالا و چانه می شوند و به دنبال تماس با آفتاب نیز تشدید می شود . معمولا ماسک بارداری پس از زایمان از بین می رود .

ورید های واریسی
 
بسیاری از خانم ها ی باردار دچار تورم در صورت ، دست ها و پاها می شوند . همچنین رگ های آبی برجسته روی پاها نمایان می شود . به دلیل فشارهای شدیدی که جنین روی رگ های بزرگ شکمی و پاها وارد می کند این رگ ها متورم شده و سیستم خون رسانی را دچار مشکل می کند . در پی نمایان شدن وریدهای واریسی بدن سعی می کند جریان خون انتقالی به جنین را تنظیم کند .
ورید های واریسی دردناک هستند ، اما می توان با سر پا نایستادن ، پیاده روی و پوشیدن جوراب های مخصوص واریس از شدت درد کم کرد .

کشیدگی پوست 

علت پیدایش این خطوط  را به مجموعه ای از تغییرات هورمونی ، کشش بیش از اندازه پوست و پارگی برخی الیاف بافت نگاهدارنده آن نسبت می دهند . این خطوط در اکثر زنان باردار در ماههای ششم و هفتم حاملگی ابتدا در دیواره شکم ظاهر شده و سپس به میزان کمتری برروی سینه ها نیز نمایان می شوند همچنین ممکن است با شدت کمتر در سایر نواحی بدن نیز دیده شوند .
رنگ این خطوط معمولا مدتی پس از خاتمه بارداری تبدیل به رنگ پوست شده ، کمی فرو رفته و سرانجام چروکیده می شوند .

آویزهای پوستی 

در ماههای آخر بارداری ضایعاتی پدیدار می شود که اندازه آنها از سر سوزن تا اندازه یک نخود متفاوت است و گاهی بصورت برجسته به رنگ پوست یا کمی تیره تر در طرفین صورت ، گردن ، قسمت فوقانی سینه دیده می شوند . به خاطر شباهت آنها به بعضی از انواع زگیل گاهی بیماران این تغییرات پوستی را با زگیل اشتباه می گیرند . آویزهای پوستی پس از زایمان به طور نسبی یا کامل ناپدید می شوند .

خارش بارداری

حدود 20 درصد زنان باردار دچار خارش می شوند که در اکثر موارد ناشی از یک بیماری شناخته شده نظیر کهیر ، اگزما ، حساسیت های دارویی و یا ابتلا به عفونت های انگلی نظیر گال می باشد .

اما گروه کوچکی از خانمهای باردار تنها مبتلا به یک خارش شدید هستند که با هیچ ضایعه پوستی مشخص همراه نیست که به این حالت ، خارش بارداری گفته می شود این حالت که در سه ماهه سوم حاملگی شروع شده و اغلب محدود به شکم است ناشی از اختلال در ترشح صفرا در کبد است .

این خارش معمولا بعد از زایمان از بین می رود اما در حاملگی های بعدی و یا هنگام مصرف قرص های ضد بارداری عود می کند . این حالت عموما تاثیری بر سرنوشت حاملگی و یا سلامت جنین نداشته و تنها خطر بالقوه احتمال بروز سنگ های صفراوی در زنان مبتلا به این عارضه بیشتر است .

آکنه 

اگر پوست همیشه مستعد جوش و آکنه بوده در دوران بارداری باید بیشتر مراقب بود . فعالیت زیاد هورمونها در این دوران موجب فعال سازی غدد چربی و تشدید آکنه می شود .با تمیز نگه داشتن پوست خود می توان از بروز این مشکل جلوگیری کرد .

همچنین در اینگونه موارد باید از محصولات بدون چربی استفاده کرد .در طول 3 ماهه اول  بارداری جوش ها بیشتر ظاهر می شوند . باید توجه کرد مصرف برخی داروهای تجویزی برای آکنه در دوران بارداری خطرناک است و باید با نظر پزشک استفاده شود .

قرمزی کف دست عارضه دیگری است که در این دوران ظاهر می شود که به دلیل افزایش فعالیت های هورمونی و خون رسانی به سطح پوست است و در زنان سفید پوست بیشتر دیده می شود .