استفاده از مطالب اين صفحه تنها در صورت ذكر منبع ولينك اين سايت امكانپذير مي باشد

IPL  چیست؟ (IPL=Intense Pulse Light)

IPL دستگاه های Light Base هستند که به دلیل ارائه تنوعی از طول موج های گوناگون، پوشش بسیاری از خدمات پوست وزیبایی رااز جمله رفع موی زائد، جوان سازی،درمان آکنه و... رافراهم می آورد.

تاریخچه:

تاریخچه IPL را باید در ساخت لامپ های گزنون واستفاده از آن ها در صنایع جستجو نمود.کاربرد این نوع لامپ ها در صنعت به دلیل دو ویژگی آن ها بوده است:

1- وقتی در معرض انرژی قرار می گیرند طیف روشن وکاملی از نور(امواج الکترومغناطیس) را ار خود ساطع می نمایند.

2- لامپ های گزنون این قابلیت را دارند که به صورت پرتوان طراحی شوند.

به دلایل فوق سالهاست که لامپ های گزنون در انواع گوناگون و توان های مختلف طراحی ودر صنایع گوناگون از جمله چراغ های اطاق عمل جراحی، فلاش دوربین های عکاسی و... استفاده می گردند.

در بحث نوردرمانی، لامپ های گزنون اولین بار برای ساخت منبع انرژی لیزرها گسترش یافتند ولی در دهه1960 نور آن ها همانند لیزرها مستقیماً برای درمان های پزشکی مورد استفاده قرار گرفتند ودر نیمه دوم همان دهه مقالاتی درمورد کاربرد فلاش لامپ های گزنون در درمان بیماری های چشم وپوست منتشر گردید به طوری که دز سال 1990 اولین فلاش لامپ ها در درمان بیماری های عروقی مورد تایید FDA قرار گرفت ودر سال 1997 با گسترش مطالعات ونتایج حاصل از آن، کاربرد فلاش لامپ ها در درمان موهای زائد به تایید FDA رسید. بدین ترتیب زمینه ساخت IPLها که دستگاهی برای روشن کردن فلاش لامپ های گزنون هستند فراهم ومارک های مختلفی ار آنها به بازار ارائه شد.

ساختار:

همانگونه که اشاره شد لامپ های گزنون این قابلیت رادارند که به صورت فوق العاده قدرتمند طراحی شوند وطیف روشن وکاملی ازنور(امواج الکترومغناطیس) را در محدوده مرئی وبخشی از محدوه نامرئی تابش نمایند.منظور از قدرتمند، شدت بالای نور خروجی آنهاست وبر خلاف تصور عمومی ،نورخروجی آن ها لیزر نیست زیرا:

  • شامل انواع طول موج ها(رنگ ها) است در حالی که پرتولیزر تک طول موج (تک رنگ) است.
  • پرتو خروجی کاملاً واگرا است ومانند نور فللاش دوربین عکاسی در همه جهات پخش می شود در حالی که پرتوهای لیزر موازی اند.
  • پرتوهای خروجی هم فاز نیستند در حالی که پرتوهای لیزر هم فاز وهمدوسند.

تنها شباهت نورخروجی لامپ های گزنون با پرتو لیزر شدت بالای آن است که می تواند برای اهداف درمانی به کار برده شوند.

سیستم های IPL)Intense Pulse Light ) در واقع دستگاهی برای روشن کردن لامپ های قدرتمند گزنون وتفکیک وارائه محدوده طول موج های مورد نظر از میان طیف خروجی لامپ گزنون بر اساس اهداف درمانی هستند.ساختار آنها معمولاً شامل سیستم تغذیه الکتریکی با توان بالا، مدارات الکترونیکی برای تنظیم نحوه وشکل روشن شدن لامپ گزنون وفیلترهای اپتیکی cut- off  می باشد.

به طور خلاصه وکلی سیستم IPL به صورت زیر است:

برق شهر—>منبع تغذیه—> سیستم شارژودشارژ خاذن<—>بردکنترل میکروپروسسوری

<—>LCD ولامپ گزنون —> پرتونور            

برهمکنش نور وبافت:

با نظر به اینکه خروجی IPL درواقع نوری با شدت بالاست که پس از تفکیک طول موج های مورد نظر برای اهداف درمانی گوناگون روی پوست اعمال می گردد لذا درک مکانیسم عمل وکاربردهای IPL مستلزم دانستن برهمکنش نور وبافت است که در زیر خلاصه ای از آن ارائه می گردد:

الف) بازتاب: حدود 4تا 6درصد از نور تابیده شده به پوست از سطح Stratum corneum منعکس می گردد.

ب)جذب: جذب فوتونهای نور توسط بافت های بدن بر اساس قانون Beer قابل درک است. قانون Beer از نظر علمی کمی پیچیده است ولی به طوز ساده بیان می دارد که هرنوری با طول موج خاص در مواردی با رنگ خاص(رنگ مکمل آن نور) بیشترین جذب رادارد(حدود90%). از این قانون در دستگاه های اسپکتروفتومتری آزمایشگاه های تشخیص طبی برای سنجش غلظت مواد مانند قند خون نیز استفاده می گردد.بدین ترتیب که پس از اینکه قند موجود در نمونه سرم خون بیمار به وسیله یک معرف به رنگ خاص مبدل شد نور مکمل آن رنگ را به نومنه تابانده وبا اندازه گیری میزن نور جذب شده، غظت قند خون را اندازه گیری می نمایند.با توجه به قانون Beer کروموفورهای بدن نیز بر اساس رنگ خود محدوده خاصی از طول موج های نور(نورمکمل خود) ر ا جذب می کنندکه به عنوان جذب انتخابی نور توسط بافت های بدن مشهورند.

زمانی که فوتون های نور توسط مولکول یا کروموفر هدف جذب می شوند انرژی فوتون نوری به آن منتقل می گردد حال آنکه اگرانرژی فوتون های نور کم باشد ممکن است هیچگونه اثرقابل توجهی در مولکول به جا نگذارد ولی اگر انرژی بالا باشد ،ممکن است بر اساس میزان انرژی اثراتی چون Photo biostimulation تا گرم شدن وتخریب مولکول هدف را موجب گردد.

کروموفرهای مهم درون پوست شامل ملانین،هموگلوبین، آب وکلاژن هستند.ملانین به طور معمول در اپیدرم و فولیکول مو وجود دارد ونورهای محدوده ماوراء بنفش وطیف مرئی راجذب می کند.هموگلوبین نورهای محدوده ماوراء بنفش A،آبی(400نانومتر)، سبز(561نانومتر) وزرد(577نانومتر) را جذب می کند. کلاژن طیف مرئی تا مادون قرمز نزدیک و آب طول موج های مادون قرمز میانه ودور را جذب می کند.

ج)انتشار: علت انتشار در پوست وجود کلاژن است زیرا مولکول های کلاژن هم اندازه طول موج های نور مرئی ومادون قرمز نزدیک هستند.انتشار عمدتاً رو به جلو است ولی انتشار رو به عقب نیز، معمولاً به اندازه ای که دمای سطح پوست را افزایش دهد، رخ    می دهد.انتشار در همه جهات نیز به میزان بسیار کمی رخ می دهد که این موضوع هم به دلیل وجود مولکول های کوچکتر از اندازه طول موج های اعمالی است. به هر حال انتشار از این لحاظ مهم است که می تواند نوری را که برای رسیدن به کروموفر هدف تابیده شده را پخش نموده ودر نهایت اثر درمانی مورد نظر را کاهش دهد.انتشار در طول موج های بلند کمتر رخ می دهد به همین دلیل طول موج های بلند1600-1200 نانومتر را پنجره تابش نور به داخل پوست می نامند.

د)عبور: نور باقی مانده که منعکس یا جذب یا منتشر نشده است به درون بافت زیر جلدی عبور می کند. عبور نیز عمدتاً به طول موج نور بستگی دارد وبا توجه به پدیده انتشار ، طول موج های کوتاه(400-300نانومتر)بیشتر منتشر شده وکمتر عبور می کنند وطول موج های بلند کمتر منتشر شده وبیشتر عبور می کنند.

نتیجه برهمکنش نور وبافت:

آنچه مکانیسم عمل اغلب درمان های لیزری ونوری را توجیه می کند وضعیت جذب انتخابی نور توسط کروموفورهای هدف در بافت براساس قانون Beerاست که فوقاً به آن اشاره شد. زمانی که فوتون های نور توسط مولکول یا کروموفور هدف جذب می شوند. انرژی فوتون ها به بافت هدف منتقل وبسته به میزان انرژی منتقل شده اثرات متفاوتی را از

Photo stimulation تا Photothermolysis در بافت هدف به جا می گذارد. عوامل زیر اثرات انرژی منتقل شده به بافت هدف رادقیقتر ، هدفمندتر وموثرتر می نمایند:

1- طول موج: هر طول موج توسط کروموفور خاصی در پوست جذب می گردد.

2- میزان انرژی : باید به اندازه ای باشد که هدف درمانی را پوشش دهد. مثلاً منظور تخریب سول هدف باشد باید حرارت را در بافت به اندازه ای رساند تا باعث تخریب سلول گردد. مانند تخریب فولیکول مو در انجام Hair Removal (رفع موی زائد).

3- (TRT )Thermal Relaxation Timeیازمان استراحت حرارتی: زمانی است که لازم است تا 50درصد انرژی حرارتی از بافت هدف به اطراف هدایت شود. وقتی بر اساس تئوری جذب انتخابی، نوری را به بافت هدف می تابانیم ممکن است کروموفور هدف در بافت های غیر هدف نیز وجود داشته باشد وبا جذب نور موجب آسیب بافتی در بافت های غیر هدف نیز گردد. به طور مثال در انجام Hair Removal (رفع موهای زائد) کروموفر هدف ملانین است که هم در فولیکول یا همان پیاز مو(بافت هدف) وهم در اپیدرم پوست(بافت غیر هدف) حضور دارد وممکن است با جذب نور موجب آسیب بافتی در اپیدرم گردد. به همین دلیل در درمان هایی که بر پایه جذب انتخابی نور انجام می شوند باید در مرحله اول، TRT بافت هدف وغیر هدف را شناخت وسپس عرض پالس های نور را کوتاهتر از TRT بافت هدف و طولانی تر از TRTبافت غیر هدف تنظیم نمود تا انرژی در بافت هدف محبوس وموجب تخریب آن گردد وبالعکس از بافت غیر هدف تخلیه وموجب آسیب به آن نگردد.

طول موج در IPLها:

IPLها نوری را در محدوده 290 الی 1200 نانومتر تولید وبا شدت بالا ساطع می نمایند ومی توان از آن ها همانند لیزرها در جهت اهداف درمانی بهره جست ولی با توجه به برهمکنش نور وبافت وتئوری جذب انتخابی نور توسط کروموفور های بدن ، هر کدام از درمان ها با تابش محدوه خاصی از طول موج های نور امکانپذیر است در حالی که لامپ گزنون همه طول موج های نور را (در محدوده 290 الی 1200نانومتر) باهم با شدت بالا تولید ودر همه جهات منتشر می کند.برای رسیدن به محدوده خاصی از طول موج های نور درIPL از فیلترهای cut off استفاده می شود.

عرض(پهنا)پالس در IPL :

با توجه به توضیحات ارائه شده در مورد TRTمی بایست عرض پالس نیز در  IPL قابل تنظیم باشد تا بتوان به اهداف درمانی مورد نظر دست یافت. عرض پالس در انواع پیشرفته IPL از 3تا 3000میلی ثانیه با فرکانس تا یک هرتز قابل تنظیم است. عرض پالس ومد تابش نور خروجی در IPLها قابل تنظیم است.

سیستم های Sking Cooling :

نور تابیده شده به بافت ممکن است علاوه بر بافت هدف در بافت های غیر هدف نیز جذب ومی تواند موجب آسیب بافتی گردد.مثلاً در انجام پروسه رفع موهای زائد ممکن است افزایش حرارت در اپیدرم(پوست) موجب قرمزی وبعضاً تاول در سطح موضع درمان گردد.هرچند انتخاب طول موج مناسب وتنظیم عرض پالس بر اساس TRTبافت هدف وغیر هدف ، تاثیر اساسی در کاهش آسیب بافت های مجاور وغیر هدف دارد لیکن استفاده از سیستم خننک کننده پوست(Sking Cooling )می تواند تاثیر به سزایی در کیفیت درمان و به خصوص کاهش آسیب بافت های غیر هدف داشته باشد.مزایای این سیستم عبارتند از:

  • امکان کم کردن تعداد وفواصل جلسات درمانی .
  • ایمنی واطمینان عملکرد در انواع تیپ های مختلف پوست.
  • کاهش درد در حین درمان وعدم نیاز به بی حسی موضعی.
  • امکان اعمال انرژی های بالاتر ولذا درمان موثرتر به دلیل خنک شدن بافت.

عمل خنک کردن را می توان قبل، درحین یا بعد از تابش انجام داد.این سیستم ها معمولاً به سه شکل مورد استفاده قرار می گیرند:

  1. Cold Air Convection: هدایت هوای سرد شده (تا30- درجه)به موضع درمان
  2. Contact Cooling: تماس دادن هندپیس خنک شده به وسیله مایع سیرکوله یا مواردی چون کیسه یخ به موضع درمان
  3. Cryogen Spray(Dynamic)cooling: اسپری گاز یخ زده به موضع درمان قبل از تابش نور که موثرترین روش خنک کردن بافت می باشد

*امروزه اکثر IPLها دارای سیستم Sking Cooling داخلی می باشند

انواع IPL :

در سال های اخیر IPLها با نام های مختلفی چون CPL,CIPL,VPL,RPLو...به بازار عرضه می شوند که ساختار کلی، کاربردها ومکانیسم عمل همه آنها یکی بوده لیکن شایددر هریک از آنها تغییرات جزئی در جهت افزایش کیفیت برخی درمان ها ، کاهش عوارض جانبی وUserfriendly  شدن آنها صورت پذیرفته باشد.حال بعضی سازندگان محصولات خود را با نام جدید وتغییرات اعمال شده وبرخی دیگر بدون تغییر نام با همان نام IPL به بازار ارائه می کنند.به جهت درک بهتر این موضوع در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:

·         Variable Pulse Light(VPL) : در IPLهای نسل اول عرض پالس وفرکانس قابل تغییر نبود لذا برخی سازندگان محصولات جدید خود را که قابلیت تنظیم عرض پالس وفرکانس را داشتند با این نام به بازار معرفی می کردند.درحال حاضر اغلب IPLهای موجود این خاصیت را دارند.

·         Cooling IntelligentPulse light(CIPL) :در این IPLها میزان حرارت بافت موضع درمان توسط یک سنسور که با سطح پوست در تماس است سنجیده شده وتا زمانی که دما به میزان مورد نظر (میزان تنظیم شده توسط کاربر) نرسیده باشد اجازه Shot نمودن را نمی دهد؛ به همین دلیل برخی سازندگان که این قابلیت را در سیستم های خود اضافه نمودند آن را به این نام به بازار ارائه دادند.

·         Rotation Pulse Light(RPL) : همانگونه که فوقاً به آن اشاره شد در IPLها می توان از فیلترهای اپتیکی مختلفی استفاده نمود .هند پیس RPL طوری طراحی شده است که برای تعویض فیلتر نیازی به درآوردن فیلتر وقرار دادن فیلتر بعدی نیست بلکه در هندپیس آن دو فیلتر جا داده شده که اپراتور می تواند با چرخاندن یا کشیدن یک اهرم هرکدام از آنها را به دلخواه در مقابل لامپ گزنون قرار دهد.

·         I2PL : در IPLها  به طور مثال وقتی که از فیلتر 610 نانو متر استفاده می شود همه طول موج های پایینتر از 610 فیلتر می شوند( عبور نمی کنند) ولی همه طول موج های بالاتر از آن عبور میکنند بنابراین اثرات جانبی عبور طول موج های مادون قرمز که لازم نیستند، تقریباً اجتناب ناپذیر بوده و بایستی در کنترل درمان مد نظر قرار گیرند. I2PL ها دارای 2فیلتر cut- off  در هندپیس خود هستند؛( یکی برای فیلتر نمودن طول موج های پایینتر از محدوده مورد نظر ودیگری برای فیلتر نمودن طول موج های بالاتر از محدوده مورد نظر).بنابراین محدوده طول موج دقیق تری را تدارک دیده وبدین ترتیب درمانی ایمن تر با عوارض کمتر وکیفیت بالاتر را امکان پذیر می سازند.

کاربردهای درمانی IPL

با توجه به تنوع ومحدوده طول موج های سیستم های IPL ، دامنه کاربردهای درمانی آن بسیار متنوع بوده که به طور خلاصه عبارتند از:

1-Hair Removal

2-Rejuvenation

3-Skin Firming  ( Strech Marks,Atrophy,Coars or Rough Skin)

4-Active Acne/ Rosacea / Follicolitis

5-Vascular lesions ( Telangiectasia,Couperose,Vascular Birth Mark,Pider nevi,Redness,Perinasal                                        Capillaries,RedBlemishes,Hemangioma,Mottled Coloration 

6-Pigmented Lesions( Melasma,Chloasma,Brown Spots,Freckles,Hand Age Spots,Hypo Pigmenteds,White Scars,Vitiligo
7-Psoriasis

موارد منع مصرف IPL :

  • بیماری های بافت همبند
  • وجود تبخال در صورت
  • بیماری های اتوایمیون
  • سرطان ها
  • خانم های باردار
  • عفونت حاد در موضع درمان
  • پیگمنتیشن های متابولیک
  • مصرف رتینوئیدهای خوراکی( رواکوتان )در 6ماه اخیر
  • آکنه های کیستیک حاد یا پوسچولر یا روزاسه فعال

مراقبت های لازم ونکات کلی در درمان با  IPL :

  • از 48 ساعت قبل تا 48 ساعت بعد از درمان از دارو ومواد  Photosensitiveمانندهیدروکینون یا رتینوئید موضعی استفاده نکند.
  • قبل از درمان از کرم های اسیدی مانند کرم زگیل استفاده نگردد.
  • از دو هفته قبل تا دو هفته بعد از درمان از حمام آفتاب یا سولاریوم استفاده نکند.
  • از 48 ساعت قبل تا 48 ساعت بعد از درمان از حمام داغ اجتناب شود.
  • از یک هفته قبل از درمان از مصرف آسپرین وضد التهاب های غیر استروئیدی وویتامین Eبا دوز بالا بپرهیزد.(چون موضع درمان را پرخون وکبود میکنند)
  • در حین درمان چشم های بیمار با پوشش مناسب پوشیده شود.
  • از 6ساعت قبل تا 6ساعت بعد از درمان از مشروبات الکلی استفاده نشود.
  • تا 24 ساعت بعد از درمان بهتر است از صابون درموضع درمان استفاده نگردد.
  • برای حفظ نتایج درمان ، بیماران باید برای همیشه از سیگار ووتخت های ویژه برنزه(سولاریوم) اجتناب نمایند.
  • قبل از درمان باید هرگونه Make up  روی پوست پاک شود.
  • درحین کار هم کاربر وهم بیمار باید از عینک های مخصوص استفاده نمایند.
  • پس از درمان ممکن است مقداری قرمزی مختصر در محل یا اطراف آن ایجاد گردد که اغلب پس از چند ساعت از بین میرود.
  • اغلب بیماران می توانند بلافاصله پس از درمان به فعالیت اجتماعی خود برگردند.
  • انجام درمان نگهدارنده هر شش ماه یکبار، موجب تثبیت نتایج درمان خواهد شد.
..